Femmes artistes, autodidactes, affranchies : Trajectoires, récits et enjeux institutionnels

In het kader van de tentoonstelling _Singuli%E8res: kunstenaars, autodidacten, onafhankelijke vrouwen_, te zien in het LaM (3 oktober 2026 – 14 februari 2027) worden deze twee dagen gewijd aan vrouwelijke kunstenaars, **met name degenen die aan de rand hebben gecreëerd**, buiten de traditionele kunstcircuits om, of wier werk buiten de kunstgeschiedenis is gebleven. Ze bieden de mogelijkheid **om levenslopen te vergelijken die gekenmerkt worden door verschillende vormen van marginalisering** (sociaal, cultureel, geografisch of gendergerelateerd), of het nu gaat om anonieme kunstenaars, autodidacten, kunstenaars uit de art brut-beweging, of kunstenaars wier werkwijzen en loopbanen buiten de gebruikelijke kaders van erkenning zijn gebleven.%A0 Door de tegenstelling tussen centrum en marge te overstijgen, bieden deze dagen de gelegenheid om na te denken over wat deze veelzijdige ervaringen met elkaar verbindt, en om de vaak complexe relaties **tussen vrouwelijke kunstenaars en vormen van uitsluiting** te onderzoeken. Het gaat er met name om de productiecontexten te onderzoeken die zich buiten de %AB „legitieme“ %BB kaders van de kunst bevinden, de situaties van uitsluiting – onder meer op psychiatrisch, sociaal en geografisch vlak – evenals de praktijken en de omgeleide middelen waardoor bepaalde kunstwerken tot stand zijn gekomen en verspreid konden worden. Deze dagen bieden tevens de gelegenheid **om de rol en de verantwoordelijkheid van instellingen** bij de erkenning, tentoonstelling en overdracht van deze werken ter discussie te stellen. Hoe kunnen we trajecten zichtbaar maken die lange tijd buiten beeld zijn gebleven, zonder ze daarbij in nieuwe categorieën op te sluiten? Hoe kunnen we deze werken doorgeven zonder de contexten, spanningen en machtsverhoudingen te negeren die hun geschiedenis hebben gekenmerkt? Het gaat er dus om na te denkende manieren waarop instellingen kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van de kunstverhalen, terwijl ze tegelijkertijd aandacht blijven besteden aan de pluraliteit en de eigenheid van de trajecten. _%C0 nu musea hun praktijken, hun verhalen en hun manieren om diversiteit te omarmen ter discussie stellen, biedt het LaM een reeks bijeenkomsten aan gewijd aan de complexe en soms paradoxale relaties tussen kunstvormen die buiten de gevestigde kaders van de kunst worden geproduceerd en de instellingen die deze erkennen en tentoonstellen. Op het snijvlak van art brut, moderne en hedendaagse kunst, bieden de collecties van het LaM een uitgelezen terrein om deze erkenningsprocessen en de bijbehorende categorieën te onderzoeken, in het verlengde van de geschiedenis van een museum van eigenheden. Deze studiedagen maken deel uit van een langetermijninitiatief van het LaM, in navolging van het colloquium „Droit au brut” dat in december 2025 plaatsvond._ **Stuurcommissie**%A0 Geneviève Fraisse – filosofe, emeritus onderzoeksdirectrice bij het CNRS/CRAL – EHESS Sébastien Faucon – directeur, LaM%A0 Jeanne-Bathilde Lacourt – hoofdconservator, verantwoordelijk voor de afdeling conservering, LaM%A0 Grégoire Prangé – verantwoordelijke voor het toekomstgericht programma, publicaties en onderzoek, LaM Christophe Boulanger – conservator belast met art brut, LaM